Porozmawiaj z nami
Czat udostępnia Firmao.pl CRM

PARTNERZY

NEWSY / BLOG POZNAJ MITSUBISHI ELECTRIC ODDZIAŁ POLSKA

Korporacja Mitsubishi Electric, posiadająca 90 lat doświadczenia w zakresie dostarczania niezawodnych, wysokiej jakości innowacyjnych produktów w dziedzinie automatyki przemysłowej, produkcji, marketingu i sprzedaży urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Programowalne sterowniki PLC, rozwiązania napędowe, roboty przemysłowe, panele dotykowe, wycinarki laserowe i sterownie CNC firmy Mitsubishi Electric zaliczają się do produktów najwydajniejszych na rynku i gwarantują sukcesy firmy już od ponad 30 lat.

KATALOG PRODUKTÓW POZNAJ FINDER

Od 1954 Finder pracował wyłącznie w zakresie przekaźników i timerów. Nasz wysoki stopień specjalizacji zaowocował ponad 10.000 różnych produktów w jednej z najszerszych dostępnych ofert. Firma szeroko się rozwija i inwestuje w przyszłość uzupełniając gamę swojego asortymentu. Prócz przekaźników oferuje rozwiązania przemysłu elektrycznego do zastosowań domowych jak i komercyjnych poprzez przekaźniki, urządzenia przeciwprzepięciowe, termostaty panelowe, zasilacze i liczniki energii. Gama asortymentu obejmuje ponad 12 tysięcy produktów.

KATALOG ONLINE POZNAJ JOHNSON CONTROLS

Firma Johnson Controls to światowy lider w zakresie zróżnicowanych technologii i przemysłu świadczący usługi dla klientów w ponad 150 krajach. 120 000 pracowników tworzy wysokiej jakości produkty, usługi i rozwiązania umożliwiające optymalizację wydajności energetycznej oraz obsługowej budynków. Johnson Control prężnie działa również w branży motoryzacyjnej, a w ofercie firmy można odnaleźć różne rodzaje akumulatorów oraz opracowane systemy wnętrz samochodowych.

SKLEP I ZAMÓWIENIA POZNAJ EATON

Eaton Electric jest producentem najwyższej jakości automatyki przemysłowej, aparatury sygnalizacyjnej, łączeniowej, zabezpieczającej i instalacyjnej oraz systemów rozdziału energii niskiego napięcia. Międzynarodowe nagrody oraz certyfikaty są dowodem, iż produkty Eaton Electric odpowiadają najnowszym standardom bezpieczeństwa i wymaganiom jakości. Wszystkie nasze wyroby gwarantują długoletnie działanie.

BLOG WAGO POZNAJ WAGO

WAGO jest producentem urządzeń automatyki przemysłowej i budynkowej oraz systemów połączeń dla elektrotechniki i elektroniki. Powstanie w 1951 roku firmy WAGO było wyrazem przekonania o słuszności obranego kierunku i stworzyło podwaliny pod dalszy rozwój technologii. Z czasem stała się ona standardem na całym świecie i teraz nie sposób wyobrazić sobie nowoczesnej instalacji elektrycznej czy systemu automatycznego sterowania bez wyrobów WAGO.

PRODUKTY PANASONIC POZNAJ PANASONIC

Panasonic Electric Work Europe AG zajmuje się produkcją oraz dystrybucją komponentów automatyki, takich jak: czujniki przemysłowe, sterowniki programowalne, napędy przemysłowe i systemy znakowania laserowego. W ścisłej kooperacji z europejskimi klientami, oferują rozwiązania dla różnych obszarów biznesu, takich jak przemysł motoryzacyjny, pojazdy elektryczne, automatyzacja procesów technologicznych oraz budynków, odnawialnych źródeł energii czy zarządzania środowiskowego.

MENU PROFIL

WYRÓŻNIONE FIRMY

Symbole elektryczne – Jak czytać schematy? #4 STYKI, PRZYCISKI, CZUJNIKI

137716 wyświetleń, autor: Marcin Faszczewski.

Artykuł z serii: Kurs czytania schematów elektrycznych


W dwóch poprzednich lekcjach pisałem o przekaźnikach i stycznikach, gdzie styki były przełączane elektromagnetycznie. Istnieje wiele innych urządzeń, w których styki przełączane są mechanicznie, indukcyjnie, pneumatycznie lub hydraulicznie. W tej lekcji przedstawię zestawienie symboli styków wraz z ich napędami.

Z poprzedniej lekcji #2 wiemy, że styki mogą być normalnie otwarte (NO) i normalnie zamknięte (NC) lub przełączne (NCNO). Jednak zwarcie lub rozwarcie styków może zostać wysterowane na wiele sposobów – dzięki napędom. W lekcji #2 i #3 opisane zostały napędy elektromagnetyczne – cewki. W tym artykule przedstawię inne rodzaje sterowania stykami.


W JAKIM PROGRAMIE RYSOWAĆ SCHEMATY ELEKTRYCZNE ?


 

#0 Rodzaje styków – symbole elektryczne

SYMBOL STYKU

OPIS

Styk NO czytanie schematow elektrycznych Styk NO – ogólny symbol styku normalnie otwartego; styk zwierny. Uruchomienie napędu (np, przyciskiem, cewką) zwiera styk i jest przejście między przyłączami 13 i 14.
Czytanie schematów elektrycznych - styk NC Styk NC – ogólny symbol styku normalnie zamkniętego; styk rozwierny. Uruchomienie napędu rozwiera styk i nie ma przejścia między przyłączami 11 i 12
Czytanie schematów elektrycznych - styk c/o  Styk NCNO – ogólny symbol styku przełącznego; styk c/o (close/open). Uruchomienie napędu przełącza styk z 11,12 na 11,14
styk_glowny_stycznika  styk główny stycznika – styk mocy stycznika; styk roboczy stycznika;
 stykNO_wyprzedzajacy  styk NO wyprzedzający – Styk tego typu zwiera z wyprzedzeniem w stosunku do “normalnych” styków podłączonych do tego samego napędu. Stosuje się go w układzie sterowania wtedy gdy potrzeba przekazać informację szybciej niż np. załączenie silnika przez styki główne. Może służyć do zabezpieczeń w układach sterowania.
 stykNO_opozniajacy  Styk NO opóźniający – Styk tego typu zwiera z opóźnieniem w stosunku do “normalnych” styków podłączonych do tego samego napędu. Stosuje się go w układzie sterowania wtedy gdy potrzeba przekazać informację z niewielkim opóźnieniem po załączeniu styków głównych/normalnych. Można go stosować np. do potwierdzenia pracy silnika, przekazując sygnał przez ten styk np. do lampki lub sterownika PLC

Na schematach można spotkać jeszcze kilka innych symboli styków np. przelotowe, z samoczynnym cofaniem i inne funkcyjne, raczej rzadko stosowane. Analizując schemat elektryczny w pierwszej kolejności powinniśmy zwrócić uwagę na napęd, który wyzwala styk i przeanalizować jego zastosowanie w schemacie.

#0 Napędy styków

Na schematach elektrycznych napędy styków mogą być rysowane na kilka sposobów. Na przykład cewki elektromagnetyczne mogą być rysowane na innej stronie schematu niż styki. Ta zasada tyczy się też urządzeń o specjalnych funkcjach, np. czujnik kontroli faz może zostać narysowany na jednej stronie a jego styk dodatkowy już na kolejnej. Napędy wraz ze stykami można rysować też jako jeden symbol np. presostat. W schemacie elektrycznym nie będzie narysowany rurociąg w którym zainstalowany jest presostat a jedynie jego styk. Dlatego przy stykach sterowanych inaczej niż elektrycznie rysuje się ich napęd. Poniżej przykład na presostacie:

Symbol

Nazwa

Opis

Wygląd

Presostat

Przełącznik ciśnieniowy; Presostat ze stykiem NO. Napędem styku jest ciśnienie np. powietrza, cieczy.

Presostat można nazwać przekaźnikiem ciśnienia. Np. jeżeli ciśnienie w jakimś rurociągu będzie większe niż ustawione na presostacie, to zostanie zwarty styk presostatu.

presostat

#1 Napędy mechaniczne – symbole elektryczne

Napędy mechaniczne to takie, które są sterowane ręcznie przez człowieka (np. przyciski, przełączniki) lub w wyniku akcji jakiegoś elementu mechanicznego (krańcówki, krzywki) . Co to jest przycisk pewnie każdy wie. Przyciski można spotkać niemal wszędzie, w windzie, na klawiaturze, na pilocie telewizora – są to przyciski monostabilne. A przyciski a raczej przełączniki, takie jak w niektórych samochodach np. od świateł awaryjnych, przeciwmgielnych – są to przyciski bistabilne czyli takie, które pozostają w pozycji wciśniętej po wyzwoleniu i powracają do pozycji pierwotnej po ponownym wciśnięciu – analogicznie z przekręcaniem. W automatyce przyciski monostabilne służą do prostych funkcji sterowania takich jak start, stop, reset lub np. zabezpieczeń – krańcówki.

Przycisk_bezpieczenstwaNiemal w każdej maszynie można spotkać przyciski bezpieczeństwa, które prawie zawsze są ryglowane. Ryglowanie oznacza, że przycisk zostanie zablokowany po wciśnięciu. Odryglowanie takiego przycisku jest możliwe dopiero po przekręceniu przycisku lub mocnym odciągnięciu a nawet dopiero po przekręceniu kluczyka. Przyciski bezpieczeństwa służą do rozłączenia obwodu sterowania i mają za zadanie spowodować możliwie najszybsze zatrzymanie maszyny. Między innymi dlatego do przycisków bezpieczeństwa zawsze stosuje się styki NC – wciśnięcie takiego przycisku rozwiera obwód.

W poniższej tabeli symbole elektryczne napędów zostały głównie narysowane ze stykami NO, dlatego że napęd dla styków NC i przełącznych c/o będzie wyglądał identycznie, różnią się tylko typ styków.

Symbole elektryczne – styki z napędem ręcznym:

Symbol

Nazwa

Opis

Wygląd przykładowy

 symbol elektryczny przycisk Przycisk NO ogólny; przycisk monostabilny. Przycisk ogólny stosowany do kontrolowanego załączania, wyłączania, potwierdzenia itp. przycisk monostabilny normalnie otwarty
  Przełącznik NO  ogólny; bistabilny Przełącznik NO dwupozycyjny bistabilny. W pozycji normalnej rozwiera a po przekręceniu/wciśnięciu zwiera. przelacznik

przycisk monostabilny normalnie otwarty

 symbol elektryczny przycisk-wcisniecie  Przycisk NO wciskany; przycisk monostabilny wciskany. Przycisk ogólny stosowany do kontrolowanego załączania, wyłączania, potwierdzenia itp. przycisk monostabilny normalnie otwarty
  Przełącznik NO  wciskany; przycisk bistabilny. Może wyglądać tak samo jak zwykły przycisk, jednak jego działanie jest inne. Po wciśnięciu pozostaje we wciśniętej pozycji. przycisk monostabilny normalnie otwarty
 symbol elektryczny przelacznik trojpozycjyjny Przełącznik NO, sterowany przez przekręcenie, 3 pozycje przełączne Taki przełącznik 3 pozycyjny zazwyczaj posiada minimum 2 pola styków NO lub NC – po jednym dla pozycji 1 i 2. Pozycja 0 – wyłączony. Stosowany w układach sterowania do załączenia danej funkcji np. sterowanie automatyczne lub ręczne i 0 – wyłączone. Przelacznik 3 pozycyjny
symbol elektryczny przycisk przez przekrecenie Przełącznik NO, sterowany przez przekręcenie, monostabilny Jest to symbol przełącznika z samopowrotem, po przekręceniu mechanizm samoczynnie powróci do pozycji 0. przelacznik
 symbol elektryczny przelacznik przez przekrecenie  Przełącznik NO, sterowany przez przekręcenie,
bistabilny
 Jest to symbol przełącznika bezsamopowrotu, przełącznik może wyglądać identycznie jak przykład wyżej.  przelacznik
 symbol elektryczny przycisk-pedal  Przycisk NO sterowany przez pedał;  Przyciski w formie pedałów stosuje się np. przy maszynach gdzie operator ma zajęte ręce i musi mogą załączyć jakąś opcję np. chwilowe zatrzymanie transportera.  przycisk-pedal
 symbol elektryczny przycisk bezpieczenstwa Przycisk bezpieczeństwa, wciskany, monostabilny, nieryglowany, ze stykiem NC Ogólny symbol przycisku bezpieczeństwa. stosowany ze specjalnymi modułami bezpieczeństwa. PRZYCISK-BEZPIECZENSTWA
 symbol elektryczny przycisk bezpieczenstwa ryglowany przekrecenie Przycisk bezpieczeństwa ryglowany, ze zwolnieniem przez przekręcenie, ze stykiem NC Po wciśnięciu przycisku przerywany jest obwód. Zwolnienie przycisku nastąpi dopiero po ręcznym przekręceniu.  PRZYCISK-BEZPIECZENSTWA - przekrecenie
 symbol elektryczny przycisk bezpieczenstwa ryglowany odciagniecie Przycisk bezpieczeństwa ryglowany, ze zwolnieniem przez odciągnięcie, ze stykiem NC Po wciśnięciu przycisku przerywany jest obwód. Zwolnienie przycisku nastąpi dopiero po ręcznym odciągnięciu.  PRZYCISK-BEZPIECZENSTWA - odciagniecie
 symbol elektryczny przycisk bezpieczenstwa ryglowany kluczyk Przycisk bezpieczeństwa ryglowany, ze zwolnieniem przez kluczyk, ze stykiem NC Takie przyciski stosuje się w miejscach gdzie zwolnienie przycisku może wykonać tylko osoba posiadająca kluczyk np. po zbadaniu przyczyny zatrzymania maszyny.  przycisk bezpieczenstwa - kluczyk
 

symbol elektryczny stacyjka
Styk NO sterowany przez kluczyk; stacyjka monostabilna  Stacyjki stosowane są do funkcji specjalnych taki jak: autoryzacja uprawnień do obsługi, kasowanie lub potwierdzenie alarmu, kasowanie licznika. stacyjka
 symbol elektryczny rolka krancowka Styk NO sterowany przez rolkę; krańcówka z rolką Krańcówki służą do przekazania informacji o pozycji krańcowej jakiegoś elementu. Przekręcenie rolki spowoduje zwarcie styku. W krańcówkach przemysłowych zazwyczaj są dwa styki NO i NC. Krancowka-regulowana-z-rolka-
 symbol elektryczny styk krancowke Styk przełączny sterowany krańcówką; Przełącznik krańcowy  Jest to symbol ogólny krańcówek. Krańcówki mogą mieć bardzo wiele konfiguracji i różnych rolek.  krancowka
 symbol elektryczny styk przez krzywke Styk przełączny sterowany pozycją krańcową krzywki.  Takie styki możemy spotkać np. w przepustnicach gdzie obrót przepustnicy obraca krzywkę. Pozycje krańcowe otwarta zamknięta naciskają rolkę i styk się przełącza.  przepustnice
  Styk NO sterowany przez pływak; Pływak Pływaki stosuje się do kontroli poziomu w zbiornikach. Np. Można zastosować pływak do wykrycia przelewu zbiornika gdy zbiornik jest pełen.  sonda-plywakowa

#2 Napędy sensoryczne; czujniki – symbole elektryczne

Napędy sensoryczne to takie, które wychwytują sygnał z otaczającego ich środowiska. Zazwyczaj takie czujniki zawierają elektronikę. W skład takich napędów wchodzą, czujniki indukcyjne, optyczne, akustyczne magnetyczne itp.

Symbole elektryczne czujników:

Symbol

Nazwa

Opis

Wygląd przykładowy

symbol elektryczny czujnik indukcyjny Styk NO z napędem zbliżeniowym. Np. czujnik indukcyjny Czujnik indukcyjny zamyka styk NO jeżeli zbliżymy do niego metal. czujnik-indukcyjny
symbol elektryczny styk przez magnes Styk NO z napędem zbliżeniowym  przez magnes; kontaktron Kontaktrony stosowane są do kontroli otwarcia np. szafy elektrycznej, drzwi, włazu, bariery itp. kontaktron

 

2 symbol elektryczny czujnik akustyczny Czujnik ultradźwiękowy. PNP  Służą do wykrywania obiektów. Sensor wysyła sygnał akustyczny i wychwytuje fale odbite od przeszkody.  czujnik ultradzwiekowy
 2 symbol elektryczny czujnik optyczny nadajnik

2 symbol elektryczny czujnik optyczny odbiornik

Zapora świetlna; nadajnik i odbiornik optyczny ze stykiem NO (PNP); Służą do wykrywania obiektów, zabezpieczeń stref itp.  czujnik optyczny bariera
 2 symbol elektryczny czujnik optyczny odbiciowy Czujnik optyczny odbiciowy ze stykiem NO (PNP).  Służą do wykrywania obiektów, zabezpieczeń stref itp.  czujnik optyczny odbiciowy
 2 symbol elektryczny styk termiczny Styk zwierny (NO) z samoczynnym uruchamianiem cieplnym Jest to symbol ogólny zabezpieczeń wyzwalanych termicznie. np. Wyłącznik silnikowy, nadprądowy  wylacznik silnikowy
 2 symbol elektryczny styk przez temperature Styk NO sterowany temperaturą; przełącznik temperaturowy; termostat Styk wysterowany po przekroczeniu danej temperatury  big_termostat_2

#3 Styki na schemacie elektrycznym pompowni ścieków

warning

Pobierz schemat elektryczny

Do kursu potrzebny będzie Wam przykładowy schemat. W sieci znalazłem schemat elektryczny i AKPiA pompowni ścieków. Myślę, że na początek wystarczy.

POBIERZ SCHEMAT ELEKTRYCZNY

Dokumentacja zawiera też opis i rysunki.

Na naszym przykładowym schemacie elektrycznym jest parę błędów. Między innymi na oznaczeniu styków przełącznika S1 i S2 –  R0A (Sterowanie manualne/ręczne / Wyłączone / Automatyczne). Według zestawienia aparatury (strona 25 wg. PDF) są to przełączniki pokrętne SP22-P3-10. Na slajdzie 2 umieściłem poprawki do przełącznika S1.



Więcej z serii: Kurs czytania schematów elektrycznych
23 listopada 2015 / Kategoria: , ,
  • Autor: Marcin Faszczewski
  • Redaktor naczelny w iAutomatyka.pl

    Założyłem blog i portal iAutomatyka.pl aby wspólnie z Automatykami, Firmami i Integratorami publikować i szerzyć informacje związane z automatyką.  Nazywamy to Projektem iAutomatyka!

    Od artykułów wyjaśniających zasady w świecie automatyki po wpisy informacyjne z wydarzeniami firm. Zapraszam Automatyków do założenia bezpłatnego konta i publikowania artykułów o automatyce razem z nami. Zapraszam też firmy do założenia profilu i umieszczenia swojej działalności w katalogu i na mapie automatyki jak i publikowania artykułów wśród społeczeństwa automatyków.

    Dołącz do projektu jako Integrator Automatyki.

    Dołącz do projektu jako Automatyk.

    Dołącz do projektu jako Firma, Producent, Dystrybutor.

  • Profil Autora
  • https://iautomatyka.pl/

KOMENTARZE

NAJNOWSZE PUBLIKACJE OD UŻYTKOWNIKÓW I FIRM

Automatyzacja społeczeństwa – Czy zastąpią nas roboty?

Każdy z nas zapewne nie raz zastanawiał się jaki wpływ ma postęp technologii na życie człowieka. To, że postęp technologiczny ułatwia nasze życie jest na pewno bezsprzeczne. Autor filmu pokazuje osiągnięcia współczesnej automatyzacji oraz jaki wpływ na człowieka i społeczeństwo ma automatyzacja i robotyzacja. Zastanawia się też nad przyszłością człowieka w dobie robotyki. Czy będzie

Automatyzacja społeczeństwa – Czy zastąpią nas roboty?

Co to jest i jak działa protokół HART.

Protokół HART (ang. Highway Addressable Remote Transducer) – protokół komunikacyjny sieci przemysłowych. W 1986 roku firma Rosemount wprowadziła na rynek tzw. inteligentne przetworniki pomiarowe, które poza generowaniem prądowego sygnału pomiarowego 4-20 mA, komunikowały się przy pomocy tzw. protokołu HART. Protokół ten umożliwiał zmianę zakresu i diagnostykę urządzeń. Działa w oparciu o standard Bell 202, przetworniki

Co to jest i jak działa protokół HART.

ROBOT KROKI – Warstwa sprzętowa projektu cz.2

Artykuł z serii: "KROKI" - Robot przemysłowy, zbudowany na biurku Zgodnie z zapowiedzią zapraszam na drugą część serii, w której będziecie świadkami powstawania tego nietypowego projektu. Przejdziemy przez wszystkie etapy jego budowy. Zobaczycie, jak rozwiązuję napotykane problemy oraz jakich technologii używam przy budowie tej konstrukcji. Mam nadzieję, że seria ta będzie skarbnicą wiedzy dla początkujących

ROBOT KROKI – Warstwa sprzętowa projektu cz.2

Bezduszna robotyzacja Tesli czy japońska filozofia Toyoty?

Czego Elon Musk mógłby nauczyć się od Sakichi Toyody? W tekście ”Problem nadmiernej automatyzacji produkcji w fabryce przyszłości” przedstawiliśmy, w jaki sposób Elon Musk spróbował zautomatyzować pracę w fabryce w Fermont oraz jak jego eksperyment polegający na zastąpieniu ludzi robotami przyczynił się do drastycznego spadku akcji Tesla Motors na rynku papierów wartościowych. Tesla zakończyła I

Bezduszna robotyzacja Tesli czy japońska filozofia Toyoty?

Spawanie laserowe – to się opłaca!

Spawanie laserowe obecnie jest bardzo dynamicznie rozwijaną dziedziną przemysłu, jednak to dopiero początek drogi. Daj sobie szansę zostać pionierem na lokalnym rynku, zarabiaj więcej wydając tylko część kosztów, jakie musiałbyś ponieść stosując tradycyjne metody spawania. Szybsza praca stwarza wiele możliwości podjęcia współpracy z nowymi kontrahentami. Wszystko to przekłada się na oszczędności i możliwości w rozwoju

Spawanie laserowe – to się opłaca!

Co to jest SCADA i co daje wizualizacja procesów przemysłowych?

Artykuł z serii: WebHMI - SCADA bez limitów i licencji w jednym urządzeniu Większość systemów automatyki dzisiaj działa we współpracy z ludźmi. Interakcje pomiędzy człowiekiem a maszyną są nieodzowne w obecnych systemach sterowania. Operatorzy w swojej codziennej pracy mają możliwość wpływania na wiele parametrów produkcyjnych. W celu ułatwienia ich pracy producenci maszyn i systemów automatyki

Co to jest SCADA i co daje wizualizacja procesów przemysłowych?



MOŻESZ SIĘ TYM ZAINTERESOWAĆ




Wszystko stanie się prostsze po zalogowaniu :)

Przypomnij hasło

Nie masz konta? Zarejestruj się

Forgot your password?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Your password reset link appears to be invalid or expired.

Close
z

Przetwarzamy pliki... jeszcze chwilka…