Porozmawiaj z nami
Czat udostępnia Firmao.pl CRM

PARTNERZY

NEWSY / BLOG POZNAJ MITSUBISHI ELECTRIC ODDZIAŁ POLSKA

Korporacja Mitsubishi Electric, posiadająca 90 lat doświadczenia w zakresie dostarczania niezawodnych, wysokiej jakości innowacyjnych produktów w dziedzinie automatyki przemysłowej, produkcji, marketingu i sprzedaży urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Programowalne sterowniki PLC, rozwiązania napędowe, roboty przemysłowe, panele dotykowe, wycinarki laserowe i sterownie CNC firmy Mitsubishi Electric zaliczają się do produktów najwydajniejszych na rynku i gwarantują sukcesy firmy już od ponad 30 lat.

KATALOG PRODUKTÓW POZNAJ FINDER

Od 1954 Finder pracował wyłącznie w zakresie przekaźników i timerów. Nasz wysoki stopień specjalizacji zaowocował ponad 10.000 różnych produktów w jednej z najszerszych dostępnych ofert. Firma szeroko się rozwija i inwestuje w przyszłość uzupełniając gamę swojego asortymentu. Prócz przekaźników oferuje rozwiązania przemysłu elektrycznego do zastosowań domowych jak i komercyjnych poprzez przekaźniki, urządzenia przeciwprzepięciowe, termostaty panelowe, zasilacze i liczniki energii. Gama asortymentu obejmuje ponad 12 tysięcy produktów.

BLOG WAGO POZNAJ WAGO

WAGO jest producentem urządzeń automatyki przemysłowej i budynkowej oraz systemów połączeń dla elektrotechniki i elektroniki. Powstanie w 1951 roku firmy WAGO było wyrazem przekonania o słuszności obranego kierunku i stworzyło podwaliny pod dalszy rozwój technologii. Z czasem stała się ona standardem na całym świecie i teraz nie sposób wyobrazić sobie nowoczesnej instalacji elektrycznej czy systemu automatycznego sterowania bez wyrobów WAGO.

SKLEP I ZAMÓWIENIA POZNAJ EATON

Eaton Electric jest producentem najwyższej jakości automatyki przemysłowej, aparatury sygnalizacyjnej, łączeniowej, zabezpieczającej i instalacyjnej oraz systemów rozdziału energii niskiego napięcia. Międzynarodowe nagrody oraz certyfikaty są dowodem, iż produkty Eaton Electric odpowiadają najnowszym standardom bezpieczeństwa i wymaganiom jakości. Wszystkie nasze wyroby gwarantują długoletnie działanie.

KATALOG ONLINE POZNAJ JOHNSON CONTROLS

Firma Johnson Controls to światowy lider w zakresie zróżnicowanych technologii i przemysłu świadczący usługi dla klientów w ponad 150 krajach. 170 000 naszych pracowników tworzy wysokiej jakości produkty, usługi i rozwiązania umożliwiające optymalizację wydajności energetycznej oraz obsługowej budynków, opracowuje ołowiowo-kwasowe akumulatory samochodowe oraz zaawansowane akumulatory do pojazdów o napędzie hybrydowym i elektrycznym oraz systemy wnętrz samochodowych.

MENU PROFIL

WYRÓŻNIONE FIRMY

Jak czytać schematy elektryczne? #2 PRZEKAŹNIKI

148770 wyświetleń, autor: Marcin Faszczewski.

Artykuł z serii: Kurs czytania schematów elektrycznych


Przekaźniki są podstawowymi urządzeniami niemal w każdej instalacji elektrycznej i AKPiA. Zasada działania przekaźników jest prosta: wysterowanie cewki przekaźnika powoduje przekazanie sygnału dalej, przez styki.

Na wstępnie lekcji musimy zrozumieć jak działają przekaźniki, jakie są ich cechy i funkcje. Dopiero wtedy w pełni możemy zrozumieć jak odczytać symbole przekaźnika na schemacie.


W JAKIM PROGRAMIE RYSOWAĆ SCHEMATY ELEKTRYCZNE ?


 

#0 Działanie  przekaźnika elektromagnetycznego

W uproszczeniu, przekaźnik składa się z dwóch części: z cewki i styków. Jeżeli wysterujemy elektrycznie cewkę to styki się zamkną lub otworzą.

cewka – charakteryzuje się napięciem zasilania. Aby “uruchomić, wyzwolić” cewkę elektryczną należy zasilić ją prądem stałym lub zmiennym w zależności od typu cewki. Najczęściej spotykane cewki ze względu na napięcie zasilania to:

  • 12 VDC , 12 VAC,
  • 24 VDC, 24 VAC,
  • 230 VAC.

styki – charakteryzują się stanem (otwarte lub zamknięte) podczas spoczynku cewki i po jej wysterowaniu. W większości przypadków stosuje się trzy rodzaje styków:

  • NO – styk normalnie otwarty. Styk ten jest otwarty (nie przewodzi prądu), kiedy cewka nie jest wysterowana i zamyka się (przewodzi prąd), kiedy cewka jest wysterowana.
  • NC – styk normalnie zamknięty. Styk ten jest zamknięty, kiedy cewka nie jest wysterowana i otwiera się, kiedy cewka jest wysterowana.
  • NCNO (lub c/o ang. close/open)- styk przełączny między NC a NO.

Pamiętam jak pierwszy raz w życiu miałem z tym styczność i moja wyobraźnia była lekko zagubiona. Dlatego dla początkujących umieszczam film z YouTube użytkownika RS Elektronika, który szczegółowo tłumaczy jak działa przekaźnik:

Film można oglądać od 3:31.

 #1 Symbole przekaźnika

Symbol przekaźnika składa się z dwóch części – cewki i styków. Cewka w przekaźniku jest tylko jedna, natomiast styków w przekaźniku może być wiele. O liczbie i typie styków decyduje model przekaźnika. Między innymi możemy wyróżnić:

  • przekaźniki jednopolowe – posiadają jedne pole styków, zazwyczaj
    przełączne między NC a NO,
  • przekaźniki dwupolowe – posiadają 2 pola styków,
  • przekaźniki czteropolowe – posiadają 4 pola styków.

W przekaźniku dwupolowym podanie napięcia na cewkę przekaźnika wyzwoli przełączenie w dwóch polach styków na raz. Symbolika przekaźników na schematach elektrycznych została przedstawiona poniżej:

SYMBOL

OPIS

Czytanie schematów elektrycznych - Cewka przekaźnika

Cewka przekaźnika elektromagnetycznego

Czytanie schematów elektrycznych - Cewka przekaźnika z opisem

Cewka przekaźnika elektromagnetycznego z opisem. Po lewej stronie cewki umieszcza się jej niepowtarzalną nazwę ID, w tym przypadku -K2. Na schemacie nie może być więcej niż jedna cewka danego przekaźnika, tym samym nie może być dwóch cewek o tym samym ID. Pod ID na niektórych schematach można znaleźć opis, który ma pomóc w zidentyfikowaniu urządzenia np. firma, model, funkcje, napięcie cewki

 Czytanie schematów elektrycznych - styk c/o Symbol styku przełącznego NC NO (lub c/o ang. close/open).  Jeżeli styk jest narysowany na tej samej stornie co cewka do której należy oraz w tej samej linii co cewka, to styk może nie mieć dorysowanego ID.
 Czytanie schematów elektrycznych - styk c/o z opisem

Symbol styku przełącznego NC NO z opisem. Po lewej stronie styku umieszcza się ID przekaźnika (-K2) jeżeli:

  • styk jest narysowany na tej samej stronie ale nie po prawej stronie cewki i nie w tej samej linii co cewka,
  • styk jest narysowany na innej stronie, wtedy pod ID możemy spotkać index (/1.3 – strona 1 kolumna 3), który mówi nam gdzie na schemacie możemy odnaleźć cewkę do której należy ten styk
Czytanie schematów elektrycznych - przekaźnik

Czytanie schematów elektrycznych - przekaźnik

 Symbole całego przekaźnika 4 polowego c/o, tj. cewka ze stykami. 
Czytanie schematów elektrycznych - styk NC Styk NC, normalnie zamknięty, styk rozwierny
Czytanie schematów elektrycznych - styk NO Styk NO, normalnie otwarty, styk zwierny

#2 Przekaźniki na schematach elektrycznych – czytanie

No właśnie! O co chodzi z tym opisem normalnie otwarty, normalnie zamknięty. Dlaczego normalnie? Postaram się Wam to wyjaśnić. Normalnie – czyli w stanie przed wysterowaniem cewki. Schemat musi zostać narysowany w taki sposób, aby przedstawiał instalację w stanie przed podaniem napięcia zasilającego i przed wykonaniem jakiegokolwiek działania w układzie sterowania (np. przed wciśnięciem jakiegoś przycisku, przed wysterowaniem cewki itp). Przeanalizujmy poniższy wycinek schematu 1. Układ jest zasilany napięciem 24VDC. Wciśnięcie przycisku S1 spowoduje wysterowanie przekaźnika K2 i zmianę pozycji styków 11,12,14 oraz 21,22,24:

Rys. Prezentacja działania styków NC i NO

Schemat 1. Prezentacja działania styków NC i NO

Schemat 1 przedstawia układ elektryczny w stanie beznapięciowym i przed wykonaniem jakiejkolwiek czynności.

Po podaniu zasilania 24VDC na zaciski + i -:

  1. Cewka przekaźnika -K2 nie ma zasilania więc nie jest wysterowana, dlatego że przycisk -S1 nie jest wciśnięty.
  2. Na przyłączach 11,12,14 przejście jest tylko między przyłączami 11 i 12 więc lampka -H9 nie ma zasilania i nie świeci.
  3. Na przyłączach 21,22,24 przejście jest tylko między przyłączach 21 i 22 więc lampka -H10 ma zasilanie i świeci.

Po wciśnięciu przycisku -S1:

  1. Cewka przekaźnika -K2 ma zasilanie więc jest wysterowana.
  2. Na przyłączach 11,12,14 następuje zmiana przejścia z 11 i 12 na 11 i 14   więc lampka -H9 ma zasilanie i świeci
  3. Na przyłączach 21,22,24 następuje zmiana przejścia z 21 i 22 na 21 i 24   więc lampka -H10 nie ma zasilania i nie świeci.

Zupełnie odwrotną sytuację będziemy mieli jeżeli przycisk -S1 zamienimy na NC (-S2):

Rys. Prezentacja działania styków NC i NO

Schemat 2 . Prezentacja działania styków NC i NO

Po podaniu zasilania przed wciśnięciem -S2 od razu zaświeci lampka -H9, a lampka -H10 będzie zgaszona (ponieważ od razu po podaniu zasilania zadziała przekaźnik i przełączy styki). Następnie po wciśnięciu -S2 lampka -H9 zgaśnie a zapali się lampka -H10.

Jeżeli pierwszy raz masz styczność ze stykami NC i NO, to przeanalizuj proszę te dwa schematy.

#3 Przekaźniki na gotowym schemacie pompowni ścieków

warning

Pobierz schemat elektryczny

Do kursu potrzebny będzie Wam przykładowy schemat. W sieci znalazłem schemat elektryczny i AKPiA pompowni ścieków. Myślę, że na początek wystarczy.

POBIERZ SCHEMAT ELEKTRYCZNY

Dokumentacja zawiera też opis i rysunki.

Na schemacie elektrycznym i AKPiA pompowni ścieków można znaleźć następujące modele przekaźników:

  • 10 zwykłych przekaźników elektromagnetycznych 4 polowych ze stykami c/o (od -K1 do -K10). finder_przekaznik
  • 1 przekaźnik czasowy (-PC1)
  • 1 przekaźnik bistabilny (-K11)

W tej lekcji skupimy się na przekaźnikach elektromagnetycznych, ze schematu pompowni ścieków wybrałem do analizy przekaźnik K5. Na poniższych slajdach dość szczegółowo wyjaśniłem jakie informacje możemy uzyskać na jego temat.

#4 Podsumowanie

Na uwagę zasługuje fakt, że schematy elektryczne i AKPiA mogą różnić się od siebie pod wieloma względami. Wygląd schematu zależy od wielu czynników a między innymi:

  • od Projektanta / Kreślarza i jego nawyków, umiejętności, wiedzy i cierpliwości.
  • od środowiska w jakim powstaje schemat (np. EPLAN, WSCAD, See Electrical itp)
  • od etyki projektowania, to jest stosowania norm (np. IEC)
  • od terminu “dead line” ukończenia projektu :), choć są projektanci i firmy, którzy ponad wszystko stawiają na jakość.

Na przykład: na przedstawionym obiekcie pompowni ścieków, zainstalowano przekaźniki czteropolowe ze stykami przełącznymi c/o (przełączne między NC a NO) tzn. takie:

Czytanie schematów elektrycznych - styk c/o

Jednak na schemacie pompowni ścieków narysowane są styki w taki sposób w jakim zostały wykorzystane, tj tylko przyłącza 11,14 (przyłącze 12 nie bierze udziału w układzie sterowania więc zostało pominięte w schemacie.)” :

Styk NO czytanie schematow elektrycznych2

Takie praktyki są dość często stosowane choć w mojej opinii, lepiej jest jak rysuje się cały symbol styku.

#5 Film z Kursu Automatyki

W trzecim odcinku Kursu Automatyki opowiadamy o sterowaniu ręcznym, ale cały czas pojawiają się zagadnienia związane ze stykami i przekaźnikami. Polecam obejrzeć cały odcinek.

Jeżeli masz jakieś wątpliwości, pytania lub uwagi to proszę napisz to w komentarzu.


Więcej z serii: Kurs czytania schematów elektrycznych
2 listopada 2015 / Kategoria: , ,
  • Autor: Marcin Faszczewski
  • Redaktor naczelny w iAutomatyka.pl

    Założyłem blog i portal iAutomatyka.pl aby wspólnie z Automatykami, Firmami i Integratorami publikować i szerzyć informacje związane z automatyką.  Nazywamy to Projektem iAutomatyka!

    Od artykułów wyjaśniających zasady w świecie automatyki po wpisy informacyjne z wydarzeniami firm. Zapraszam Automatyków do założenia bezpłatnego konta i publikowania artykułów o automatyce razem z nami. Zapraszam też firmy do założenia profilu i umieszczenia swojej działalności w katalogu i na mapie automatyki jak i publikowania artykułów wśród społeczeństwa automatyków.

    Dołącz do projektu jako Integrator Automatyki.

    Dołącz do projektu jako Automatyk.

    Dołącz do projektu jako Firma, Producent, Dystrybutor.

  • Profil Autora
  • https://iautomatyka.pl/

KOMENTARZE

NAJNOWSZE PUBLIKACJE OD UŻYTKOWNIKÓW I FIRM

Platforma PLCnext Technology: Idealnie przygotowana do obecnych i przyszłych wyzwań

Jeżeli użytkownik decyduje się na nową technologię lub nowe urządzenie, powinno być ono łatwe w obsłudze i zorientowane na przyszłość.  Właśnie tutaj na pierwszy plan wysuwa się platforma PLCnext Technology. Programiści są w stanie dalej programować w swoich ulubionych językach, podczas gdy kod języka wysokiego poziomu jest przetwarzany synchronicznie w czasie rzeczywistym. Ale technologia ta

Platforma PLCnext Technology: Idealnie przygotowana do obecnych i przyszłych wyzwań

Wielofunkcyjny, inteligentny przekaźnik czasowy – Finder

Smart Timer serii 84 to nowoczesny, cyfrowy, wielofunkcyjny przekaźnik czasowy “dwa w jednym” oferowany przez firmę Finder. Te małe urządzenie posiada aż dwa dowolnie programowalne, w pełni niezależne kanały. Zestyki wyjściowe mają obciążalność prądową po 16 A każdy co umożliwia bezpośrednie sterowanie urządzeniami. Każdy z kanałów ma dodatkowo niezależne wejścia Start do których podłączyć można logikę

Wielofunkcyjny, inteligentny przekaźnik czasowy – Finder

Złącza LAPP w liniach produkcji makaronu

Dla producentów linii wytwarzania makaronu – ze względu na specyfikę technologii spożywczej– dużo bardziej korzystne jest stosowanie połączeń typu plug-in zamiast złączy zaciskanych na stałe.  Jednak typowe, znane na rynku połączenia plug -in nie są w stanie spełnić wymogów procesowych. LAPP zaprojektował i rozwinął taki typ złącza EPIC ®, wykonanego z miedzi i aluminium, które

Złącza LAPP w liniach produkcji makaronu

Sterownik PLC EATON XC-300 – przegląd i recenzja by Rafał Lelito

Jakiś czas temu, dostałem możliwość przetestowania sterownika PLC firmy EATON – XC300. Przed przystąpieniem do testu wiedziałem tylko tyle, że sam sterownik oparty jest na systemie Linux, a programuje się go za pomocą oprogramowania Codesys. Była to dla mnie nowość, gdyż nigdy nie miałem do czynienia zarówno ze sterownikami firmy Eaton, jak również nigdy nie

Sterownik PLC EATON XC-300 – przegląd i recenzja by Rafał Lelito

LinMot a Sprawa Polska

Uwarunkowania historyczne, a tym samym gospodarcze nie pozwoliły Polsce stać się potęgą gospodarczą w Europie. Kraje świata zachodniego są niekwestionowanymi liderami w rozwoju technologii. I mimo że sytuacja zmienia się na lepsze to wiele interesujących urządzeń trzeba importować.  A nowoczesne technologie są kosztowne. Jednak ten truizm jest często opacznie rozumiany. Buduje przekonanie, że zaawansowane urządzenia

LinMot a Sprawa Polska

Rozwój przemysłu maszynowego w Polsce – Raport

Obserwując kondycję i rozwój sektora produkcji maszyn, można wyciągnąć interesujące wnioski na temat stanu innych gałęzi przemysłu, całej gospodarki, a także, w pewnym stopniu, poziomu uczelni technicznych, wykształcenia i kreatywności inżynierów. Dzieje się tak, ponieważ sektor maszynowy jest organicznie związany z pozostałymi branżami przemysłu. Wszyscy potrzebują maszyn, więc zmiany koniunktury błyskawicznie odbijają się na ich

Rozwój przemysłu maszynowego w Polsce – Raport



MOŻESZ SIĘ TYM ZAINTERESOWAĆ




Wszystko stanie się prostsze po zalogowaniu :)

Przypomnij hasło

Nie masz konta? Zarejestruj się

Forgot your password?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Your password reset link appears to be invalid or expired.

Close
z

Przetwarzamy pliki... jeszcze chwilka…