NEWSY / BLOG POZNAJ MITSUBISHI ELECTRIC ODDZIAŁ POLSKA

Korporacja Mitsubishi Electric, posiadająca 90 lat doświadczenia w zakresie dostarczania niezawodnych, wysokiej jakości innowacyjnych produktów w dziedzinie automatyki przemysłowej, produkcji, marketingu i sprzedaży urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Programowalne sterowniki PLC, rozwiązania napędowe, roboty przemysłowe, panele dotykowe, wycinarki laserowe i sterownie CNC firmy Mitsubishi Electric zaliczają się do produktów najwydajniejszych na rynku i gwarantują sukcesy firmy już od ponad 30 lat.

KATALOG PRODUKTÓW POZNAJ FINDER

Od 1954 Finder pracował wyłącznie w zakresie przekaźników i timerów. Nasz wysoki stopień specjalizacji zaowocował ponad 10.000 różnych produktów w jednej z najszerszych dostępnych ofert. Firma szeroko się rozwija i inwestuje w przyszłość uzupełniając gamę swojego asortymentu. Prócz przekaźników oferuje rozwiązania przemysłu elektrycznego do zastosowań domowych jak i komercyjnych poprzez przekaźniki, urządzenia przeciwprzepięciowe, termostaty panelowe, zasilacze i liczniki energii. Gama asortymentu obejmuje ponad 12 tysięcy produktów.

BLOG WAGO POZNAJ WAGO

WAGO jest producentem urządzeń automatyki przemysłowej i budynkowej oraz systemów połączeń dla elektrotechniki i elektroniki. Powstanie w 1951 roku firmy WAGO było wyrazem przekonania o słuszności obranego kierunku i stworzyło podwaliny pod dalszy rozwój technologii. Z czasem stała się ona standardem na całym świecie i teraz nie sposób wyobrazić sobie nowoczesnej instalacji elektrycznej czy systemu automatycznego sterowania bez wyrobów WAGO.

SKLEP I ZAMÓWIENIA POZNAJ EATON

Eaton Electric jest producentem najwyższej jakości automatyki przemysłowej, aparatury sygnalizacyjnej, łączeniowej, zabezpieczającej i instalacyjnej oraz systemów rozdziału energii niskiego napięcia. Międzynarodowe nagrody oraz certyfikaty są dowodem, iż produkty Eaton Electric odpowiadają najnowszym standardom bezpieczeństwa i wymaganiom jakości. Wszystkie nasze wyroby gwarantują długoletnie działanie.

MENU PROFIL

Jak czytać schematy elektryczne? #3 STYCZNIKI

131903 wyświetleń, autor: Marcin Faszczewski.

Artykuł z serii: Kurs czytania schematów elektrycznych


Stycznik – elektryczny łącznik mechanizmowy, przestawiany w sposób inny niż ręczny, o tylko jednym położeniu spoczynkowym styków ruchomych, zdolny do załączania, wyłączania i przewodzenia prądu w normalnych warunkach pracy obwodu, a także przy przeciążeniach. [1]

Załóżmy, że nie wiem co to stycznik. Czytam powyższą definicję i… dalej nie wiem. Na wstępie postaram się Wam wytłumaczyć czym jest stycznik – po prostu. Następnie przejdziemy do jego symboliki i oznaczeniach tego urządzenia na schematach.


W JAKIM PROGRAMIE RYSOWAĆ SCHEMATY ELEKTRYCZNE ?


 

#0 Co to jest stycznik?

fot 1. Stycznik 3-fazowy

Rys 1. Stycznik 3-fazowy

W poprzedniej lekcji #2 dość szczegółowo zostały opisane przekaźniki elektromagnetyczne. Styczniki można porównać do przekaźników, ponieważ zasada działania jest bardzo podobna: załączając cewkę stycznika zamykają się (zwierają) styki główne stycznika. Główna różnica między przekaźnikiem a stycznikiem polega na tym, że styczniki służą do załączania obwodów głównych (np. silników), natomiast przekaźniki mają za zadanie łączenie obwodów pomocniczych (np. sygnalizacyjnych, sterowniczych).

Poniższa animacja pokazuje stycznik podczas załączenia. Po wysterowaniu cewki (żółta) styki główne stycznika zamykają się (czerwone) i prąd przepływa ze źródła do odbiornika (np. silnika):

A1. Załączenie stycznika
Rys. 2. Załączenie stycznika

Można zatem powiedzieć, że stycznik jest to łącznik, którego zestyki robocze są zamykane przy pomocy elektromagnesu (cewki) i utrzymywane w takim stanie, dopóki napięcie cewki jest odpowiednio wysokie. Po przerwaniu obwodu cewki elektromagnesu następuje opadnięcie zwory (pod wpływem działania sprężyny) i otwarcie zestyków roboczych.

W uproszczeniu stycznik składa się z cewki, styków roboczych (głównych) oraz ze styków dodatkowych/pomocniczych.

Cewka – charakteryzuje się napięciem zasilania. Aby „uruchomić, wyzwolić” cewkę elektryczną należy zasilić ją prądem stałym lub zmiennym w zależności od typu cewki. Najczęściej spotykane cewki ze względu na napięcie zasilania to:

  • 12 VDC , 12 VAC,
  • 24 VDC, 24 VAC,
  • 48 VDC
  • 110 VAC
  • 230 VAC.

Styki robocze – są to styki główne stycznika, najczęściej trzy ze względu na 3-fazowe odbiorniki; normalnie otwarte – zwierne. w stosunku do styków pomocniczych lub styków przekaźnika, styki główne służą do uruchomienia odbiorników silnoprądowych (np. silniki, wentylatory, grzałki).

konfiguracja_stycznika

Dołączane styki pomocnicze

Styki pomocnicze –  mają taką samą rolę jak styki przekaźnika. Służą do przekazywania informacji. Mogą być stykami NO lub NC (patrz lekcja #2). Załączają (NO) lub rozłączają (NC) się razem ze stykami głównymi, zaraz po wysterowaniu cewki. Styki pomocnicze stycznika wykorzystuje do:

  • przekazania informacji o pracy odbiornika, np do sterownika PLC lub zapalając lampkę sygnalizacyjną,
  • blokady załączenia innego stycznika,
  • samo-podtrzymania stycznika,
  • logiki sterowania stycznikami, np. sterowanie kaskadowe,

 

#1 Stycznik VS Przekaźnik

Poniższa tabela przedstawia podsumowanie różnic między stycznikiem a przekaźnikiem:

 

 

STYCZNIK PRZEKAŹNIK
RÓŻNICE

Stycznik 3-fazowyRys. 3 Stycznik 3-fazowy

Przekaźnik-2polowyRys 4. Przekaźnik elektromagnetyczny,
2-polowy
Urządzenie do załączania układów silnoprądowych. Styczniki stosowane są do załączania urządzeń elektrycznych takich jak silniki, grzałki, transformatory itp. Urządzenia, które załączają/przekazują sygnały niskoprądowe lub sygnały o potencjale zerowym. Przekaźniki stosowane są np. do przekazania sygnału do sterownika PLC, załączenia sygnalizacji itp.
Większe rozmiary ze względu na ich przeznaczenie Mniejsze rozmiary.
Większa obciążalność prądowa styków głównych stycznika. Styki dodatkowe (o funkcji takiej samej jak styki przekaźnika) mają zazwyczaj mniejszą obciążalność. Mniejsza obciążalność prądowa styków przekaźnika. Prąd roboczy styków przekaźnika zwykle wynosi od 0,5 do 10A.
Stosunkowo mniejsza trwałość przełączeń. Większa trwałość przełączeń.
CECHY WSPÓLNE
  • Podobna zasada działania, podanie napięcia na cewkę uruchomi styki,
  • Cewki mogą mieć takie samo napięcie zasilania.
  • Symbol cewki może być taki sam,
  • Symbole styków dodatkowych stycznika, mogą być takie same jak styki przekaźnika,

#2 Symbole stycznika

Rys 4. Opis przyłączy stycznika

Symbol stycznika składa się z trzech części: cewki, styków głównych i styków dodatkowych.

  • Cewka w styczniku może być tylko jedna.
  • Styki główne przekaźnika są trzy i zawsze rysuje się je jako jeden symbol w postaci trzech styków.
  • Styki dodatkowe jako symbol, stosuje się tak samo jak styki przekaźnika. Może być ich kilka w zależności od stycznika i doczepianych modułów. Można je rysować nie koniecznie na tej samej stronie co cewka lub styki główne stycznika.

SYMBOL

OPIS

Czytanie schematów elektrycznych - Cewka przekaźnika

Cewka stycznika

symbol_cewka_stycznika

Cewka stycznika z opisem. Po lewej stronie cewki umieszcza się jej niepowtarzalną nazwę ID, w tym przypadku -ST1. Na schemacie nie może być więcej niż jedna cewka danego stycznika, tym samym nie może być dwóch cewek o tym samym ID. Pod ID na niektórych schematach można znaleźć opis, który ma pomóc w zidentyfikowaniu urządzenia np. firma, model, funkcje, napięcie cewki

 symbol_styki_glowne_stycznika Symbol styków głównych stycznika. Styki główne zawsze są rysowane razem.
symbol1_stycznik

 

symbol_stycznik

Symbole całego stycznika. Cewka, styki główne i dwa styki dodatkowe NO i NC. Jeżeli taki symbol jest narysowany w jednej linii to ID (-ST1) może być przypisane tylko do cewki. Od cewki do ostatniego styku na większości schematach jest narysowana przerywana linia.

 Czytanie schematów elektrycznych - styk NC Styk dodatkowy NC, normalnie zamknięty, styk rozwierny, może mieć inne oznaczenia przyłączy, np 51 i 52, 61 i 62
Czytanie schematów elektrycznych - styk NO Styk dodatkowy NO, normalnie otwarty, styk zwierny, może mieć inne oznaczenia przyłączy, np 23 i 24, 33 i 34

#3 Jak czytać schematy elektryczne – Stycznik

Do wyjaśnienia działania stycznika przygotowałem schemat (Rys 5.) z opcją samo-podtrzymania pracy silnika. Dzięki połączeniu równoległemu przycisku START i dodatkowego styku NO stycznika możliwa jest ciągłość pracy silnika po puszczeniu przycisku START.

Rys. 5. Przykład - samo-podtrzymanie stycznika po wciśnięciu STARTRys. 5. Przykład – samo-podtrzymanie stycznika po wciśnięciu START

Schemat – PDF (Rys. 5).

Elementy:

  • RG1 – wyłącznik główny
  • Q1 – wyłącznik silnikowy
  • ST1 – stycznik ze stykiem dodatkowym
  • M1 – silnik trójfazowy
  • S2 – przycisk NC
  • S1 – przycisk NO
  • X1,X2 – złączki

Przeanalizujmy po kolei układ sterowania z rysunku 5:

  1. Aby silnik ruszył musimy załączyć wyłącznik główny -RG1, wyłącznik silnikowy -Q1, oraz cewkę stycznika -ST1. 
  2. Jeżeli załączymy wyłącznik silnikowy -Q1 to w obwodzie sterowania 24VDC styk -Q1(13,14) zamknie się.
  3. Przycisk STOP -S2 jest NC – normalnie zamknięty więc niewciśnięty przewodzi prąd.
  4. Wciskając przycisk START -S1 załączymy cewkę stycznika -ST1. Cewka załączy styki główne oraz zamknie styk dodatkowy NO stycznika – ST1 (13,14).
  5. Puszczając przycisk START -S1, cewka stycznika nadal będzie zasilana przez dodatkowe styki stycznika -ST1. Oznacza to, że silnik wystartował po jednokrotnym wciśnięciu przycisku START i nadal pracuje.
  6. Dopiero wyłączymy stycznik -ST1, przerywając obwód przyciskiem STOP -S2 lub po przeciążeniu silnika i zadziałaniu wyłącznika -Q1 (jego styk dodatkowy –Q1 13,14  po przeciążeniu się rozłączy).

Dodatkowe wnioski z rysunku 5:

  • Na schematach przy urządzeniach głównych (np. cewki, wyłączniki silnikowe) mogą pojawiać się dodatkowe niepodłączone symbole. Na rys. 5. widać że obok symbolu wyłącznika silnikowego -Q1 pojawił się niepodłączony styk NO 13,14. Jest to taki spis treści dodatkowych styków urządzenia, pod tym stykiem jest odniesienie do jego pozycji 1.3 (strona 1 kolumna 3). Jest to bardzo przydatne gdy wyłącznik silnikowy jest na jednej stronie a jego styk dodatkowy  znajduje się np. kilka stron dalej.
  • Przeanalizujcie jak by działał układ, gdybyśmy zabrali dodatkowy styk stycznika -ST1 (13,14). Po wciśnięciu START -S1 silnik by się uruchomił ale po puszczeniu natychmiast by się zatrzymał.
  • Zauważcie że silnik jest zasilany 400V i takie jest napięcie na stykach głównych stycznika natomiast cewka -ST1 jest zasilania napięciem stałym 24VDC.

#4 Styczniki na gotowym schemacie pompowni ścieków

warning

Pobierz schemat elektryczny

Do kursu potrzebny będzie Wam przykładowy schemat. W sieci znalazłem schemat elektryczny i AKPiA pompowni ścieków. Myślę że na początek wystarczy. Poniżej ta sama dokumentacja z trzech różnych źródeł. Jakby komuś nie działał link to prosimy o kontakt, wyślemy schemat.

SCHEMAT ELEKTRYCZNY – link 1.
SCHEMAT ELEKTRYCZNY – link 2.
SCHEMAT ELEKTRYCZNY – link 3.

Dokumentacja zawiera też opis i rysunki.

W przykładowym schemacie pompowni są dwa odbiorniki wysokoprądowe – pompy ściekowe, a zatem styczniki są dwa. Każdy silnik musi zostać zabezpieczony przed przeciążeniem, dlatego przed stykami głównymi stycznika znajduje się wyłącznik silnikowy. Styk dodatkowy stycznika został wykorzystany do zapalenia lampki oraz do przekazania sygnału do sterownika MT101. Na poniższych slajdach umieściłem komentarze dotyczące tych styczników:



Więcej z serii: Kurs czytania schematów elektrycznych
9 listopada 2015 / Kategoria: , ,
  • Autor: Marcin Faszczewski
  • Założyłem blog i portal iAutomatyka.pl aby wspólnie z Automatykami, Firmami i Integratorami publikować i szerzyć informacje związane z automatyką.  Nazywamy to Projektem iAutomatyka!

    Od artykułów wyjaśniających zasady w świecie automatyki po wpisy informacyjne z wydarzeniami firm. Zapraszam Automatyków do założenia bezpłatnego konta i publikowania artykułów o automatyce razem z nami. Zapraszam też firmy do założenia profilu i umieszczenia swojej działalności w katalogu i na mapie automatyki jak i publikowania artykułów wśród społeczeństwa automatyków.

    Dołącz do projektu jako Integrator Automatyki.

    Dołącz do projektu jako Automatyk.

    Dołącz do projektu jako Firma, Producent, Dystrybutor.

  • Profil Autora
  • http://iautomatyka.pl/

CO O TYM MYŚLISZ? DODAJ KOMENTARZ!

NAJNOWSZE OD UŻYTKOWNIKÓW I FIRM

SmartCamera Balluff BVS. Kamera zbudowana z myślą o Przemyśle 4.0

Przemysł 4.0 to inteligentna, adaptacyjna fabryka z krótkimi cyklami produkcji, wysoką jakością produkcji i przekonywającą konkurencyjnością. Oznacza to jednak zawsze posiadanie wszystkich istotnych informacji w procesie zautomatyzowanym w czasie rzeczywistym. Tutaj ważną rolę odgrywają systemy przetwarzania obrazu, takie jak identyfikacja obiektów, monitorowanie jakości procesów lub wspomaganie systemów chwytakowych w ich zadaniach. Nowa kamera inteligentna BVS

SmartCamera Balluff BVS. Kamera zbudowana z myślą o Przemyśle 4.0

Majowe Konferencje Techniczne dla przemysłu

„Robotyzacja dla niezawodnej i bezpiecznej produkcji” oraz „Niezawodność i Utrzymanie Ruchu – te dwie konferencje skierowane do przedstawicieli przemysłu godne są uwagi w majowym kalendarzu spotkań branżowych.  Czwarta edycja Konferencji Technicznych nabiera tempa. Kalendarium wydarzeń Axon Media zbliża się do półmetka, zapełniając sale uczestnikami poszukującymi nowej wiedzy i praktycznych przykładów z zakresu optymalizacji i unowocześniania

Majowe Konferencje Techniczne dla przemysłu

Interfejs IO-Link umożliwia wdrażanie koncepcji Przemysłu 4.0

Koncepcja przemysłu 4.0 to nie tylko inteligentne łączenie urządzeń przemysłowych w obrębie sieci, lecz także łączenie warstwy zarządzania produkcją z warstwą IT oraz warstwą zarządzania przedsiębiorstwem. Celem tego wybiegającego w przyszłość projektu jest utworzenie „inteligentnej fabryki”, w której wszystkie procesy będą zachodzić jeszcze szybciej, oferując przy tym większą elastyczność i wyższy stopień dostosowania. Na sztandarach

Interfejs IO-Link umożliwia wdrażanie koncepcji Przemysłu 4.0

Modułowe ekrany projekcyjne w wydaniu Mitsubishi Electric

Artykuł z serii: Podstawy urządzeń automatyki - Mitsubishi Electric Mitsubishi Electric w swoim bogatym portfolio z urządzeniami automatyki przemysłowej skryło także rozwiązania wielkoformatowych ekranów do wizualizacji. Takie ekrany pewnie każdy z nas kojarzy z filmów katastroficznych, gdzie w centrum kryzysowym sztab ludzi na wielkim ekranie z niecierpliwością śledzi aktualną sytuację. Pracownicy dużych fabryk na pewno

Modułowe ekrany projekcyjne w wydaniu Mitsubishi Electric

Sterowanie automatyczne szybrem kominkowym. Film

Materiał będzie dotyczyć projektu, jaki zrealizowałem kilka lat temu dla swojego znajomego z pracy. Jegomość ten, podczas gruntownego remontu swojego domu, postanowił zainstalować kominek z płaszczem wodnym. Szukał w tym celu kominka z szybrem. Niestety po długich poszukiwaniach poddał się, i kupił kominek z szybrem ręcznym. Nie znalazł na rynku ani gotowego rozwiązania, ani tez

Sterowanie automatyczne szybrem kominkowym. Film

Rusza Konkurs iAutomatyka z comiesięczną pulą nagród.

Planowaliśmy ten projekt okrągły rok ale się udało! Będziemy nagradzać użytkowników w zamian za umieszczanie treści na iAutomatyka.pl. Cel jest następujący: tworzyć wyjątkowe miejsce związane z Automatyką, dla ludzi których kręci Automatyka, przez ludzi, którzy Automatyką chcą się dzielić. Udział w konkursie Sprawa jest prosta! Szczegóły znajdziesz TUTAJ, ale sprowadza się to do trzech kroków: Załóż konto

Rusza Konkurs iAutomatyka z comiesięczną pulą nagród.

Wszystko stanie się prostsze po zalogowaniu :)

Przypomnij hasło

Nie masz konta? Zarejestruj się

Forgot your password?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Your password reset link appears to be invalid or expired.

Close
z

Przetwarzamy pliki... jeszcze chwilka…