ZOSTAŃ PARTNEREM PORTALU

Firma Johnson Controls to światowy lider w zakresie zróżnicowanych technologii i przemysłu świadczący usługi dla klientów w ponad 150 krajach. 170 000 naszych pracowników tworzy wysokiej jakości produkty, usługi i rozwiązania umożliwiające optymalizację wydajności energetycznej oraz obsługowej budynków.

Korporacja Mitsubishi Electric, posiadająca 90 lat doświadczenia w zakresie dostarczania niezawodnych, wysokiej jakości innowacyjnych produktów w dziedzinie automatyki przemysłowej, produkcji, marketingu i sprzedaży urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Programowalne sterowniki PLC, rozwiązania napędowe, roboty przemysłowe, panele dotykowe, wycinarki laserowe i sterownie CNC firmy Mitsubishi Electric zaliczają się do produktów najwydajniejszych na rynku i gwarantują sukcesy firmy już od ponad 30 lat.

WAGO jest producentem urządzeń automatyki przemysłowej i budynkowej oraz systemów połączeń dla elektrotechniki i elektroniki. Powstanie w 1951 roku firmy WAGO było wyrazem przekonania o słuszności obranego kierunku i stworzyło podwaliny pod dalszy rozwój technologii. Z czasem stała się ona standardem na całym świecie i teraz nie sposób wyobrazić sobie nowoczesnej instalacji elektrycznej czy systemu automatycznego sterowania bez wyrobów WAGO.

Exact matches only
Szukaj w tytule
Search in content
Szukaj postów i artykułów
Search in pages
Szukaj w katalogu firm

Jak czytać schematy elektryczne automatyki #9 STEROWNIK PLC cz. 2/2

Jak czytać schematy elektryczne automatyki #9 STEROWNIK PLC cz. 2/2

PLC na schemacie elektrycznym pod względem teoretycznym został w pewnym stopniu opisany w poprzedniej części artykułu. Jednak czym jest sama teoria bez praktyki? Postaram się pokazać Tobie „palcem” na przykładowym schemacie elektrycznym gdzie znajduje się sterownik PLC i jak go odczytać. Przykłady które przedstawię będą wycinkami z prawdziwych schematów elektrycznych.

P.S. Jeżeli masz możliwość udostępnienia schematów elektrycznych w celach edukacyjnych to proszę o email.: kontakt@iautomatyka.pl.

W poniższych przykładach nie zwracajmy uwagi na to jakim obiektem steruje sterownik PLC a skupmy się jedynie na zależnościach między urządzeniami.


W JAKIM PROGRAMIE RYSOWAĆ SCHEMATY ELEKTRYCZNE ?


 

PLC NA SCHEMACIE ELEKTRYCZNYM – WSTĘP

Na schematach elektrycznych automatyki jedno urządzeniPrzekaznik na schemacie elektrycznyme może zostać przedstawione na kilku stronach. Pierwszy taki przykład na tym blogu został opisany w artykule „Jak czytać schematy elektryczne – Przekaźniki” – gdzie cewka i styki jednego przekaźnika były narysowane na oddzielnych stronach. W takim przypadku cewka jest częścią nadrzędną (element główny inaczej MASTER-pan) a styki częścią podrzędną (element poboczny inaczej SLAVE-niewolnik). Element główny danego urządzenia na schematach powinien być tylko jeden, natomiast elementów pobocznych może być wiele. Każda część urządzenia zarówno główna jak poboczna może być tylko w jednym miejscu na schemacie. Zobaczmy to na przykładzie przekaźnika 4 polowego ze stykami przełącznymi.

Rys. 1. Przekaźnik elektromagnetyczny 4-polowy na schemacie elektrycznym automatyki. Podział przekaźnika na część nadrzędną – główną i części podrzędne – poboczne.

Na rysunku 1 kolorem pomarańczowym zaznaczyłem jedno urządzenie a jest nim przekaźnik 4-polowy. Taki przekaźnik składa się z cewki (element główny) oraz 4 styków (elementy poboczne). Obok lub pod elementem głównym na niektórych schematach możemy znaleźć zestawienie odnośników do elementów pobocznych. W przykładzie z rysunku 1 pod cewką na stronie 7 znajduje się zestawienie odnośników do każdego pola styków przekaźnika. Zauważ, że na pozostałych stronach obok każdej części podrzędnej (obok styków) znajduje się ten sam odnośnik /7.2 – oznacza to że element główny urządzenia znajduje się na stronie 7 w kolumnie 2.

Sterownik PLC na schemacie elektrycznym automatyki jest przedstawiany na takiej samej zasadzie. W zależności od konfiguracji sterownika i jego zasobów buduje się odpowiednią przynależność elementów pobocznych do elementów głównych. W poprzedniej części 1 tego artykułu podałem przykładowy skład elementów sterownika PLC na schemacie elektrycznym. W większości przypadków elementem głównym sterownika PLC jest zasilanie jednostki CPU lub całego PLC wraz z modułami wejść i wyjść.  Pozostałe elementy są poboczne. Zobaczmy jak ma się teoria w praktyce:

PLC NA SCHEMACIE ELEKTRYCZNYM – PRZYKŁAD 1

W tym przykładzie pokarzę Tobie jak przeczytać sterownik PLC Siemens 313C-2DP na prawdziwym (choć z lekka zmodyfikowanym) schemacie elektrycznym automatyki. Z całego schematu wybrałem tylko strony, na których znajduje się sterownik PLC – pozostałe strony są nie istotne ze względu na przekaz tego artykułu.

Sterownik CPU 313C-2DP w tym przykładzie przedstawiono na schemacie w 7 częściach (rysunek 2):

  1. Zasilanie sterownika – element główny (MASTER) do tego elementu na schemacie będą przypisane wszystkie pozostałe elementy podrzędne.
  2. Komunikacja PLC z innymi urządzeniami – element poboczny (SLAVE).
  3. Zasilanie modułów wejść i wyjść – ten sterownik posiada 16 wejść cyfrowych podzielonych na dwa „podmoduły” po 8 wejść oraz 16 wyjść cyfrowych również podzielonych na dwa „podmoduły” po 8 wyjść. Na schematach częstym rozwiązaniem jest przedstawienie zasilania wszystkich modułów i podmodułów na jednej stronie.
  4. Moduł wejść cyfrowych 1 – element poboczny (SLAVE).
  5. Moduł wejść cyfrowych 2 – element poboczny (SLAVE).
  6. Moduł wyjść cyfrowych 1 – element poboczny (SLAVE).
  7. Moduł wyjść cyfrowych 2 – element poboczny (SLAVE).
Strona 0 - Sterownik PLC 313C-2DP na schemacie elektrycznym automatyki - budowa

Rys. 2. Sterownik Siemens CPU 313C-2DP. Podział elementów sterownika na główne i poboczne na schemacie elektrycznym

Zacznijmy od strony 12 (rysunek 3), na której znajduje się element główny czyli zasilanie sterownika PLC. W tym przykładzie symbol sterownika jest w postaci prostokąta i dwóch zacisków do podłączenia zasilania 24VDC. Na innych schematach taki symbol może być bardziej rozbudowany – np. będzie od razu z zaciskami do podłączenia zasilania modułów wejść i wyjść lub z zestawieniem wszystkich wejść cyfrowych.
Zwróć uwagę na to, że pod oznaczeniem sterownika [12A3] znajduje się spis odnośników do elementów pobocznych urządzenia – od razu nasuwa się wniosek, że element 12A3 ze strony 12 jest elementem głównym. Kolejna uwaga to taka, że oznaczenie sterownika zaczyna się liczbą 12 (12A3) i jego element główny umieszczony jest na stronie 12. Nie jest to przypadek a praktyka stosowana na wielu schematach w celu ułatwienia ich czytania. Wszystkie elementy poboczne muszą mieć takie samo oznaczenie (ID  -12A3) jak element główny.

Rys. 3. Strona 12 schematu elektrycznego ze sterownikiem PLC CPU 313C-2DP. Element główny – zasilanie PLC.

Na stronie 11 (rysunek 4) jest rozrysowana komunikacja między urządzeniami w sieci PROFIBUS. Element poboczny naszego sterownika odpowiedzialny za połączenia komunikacyjne na schemacie został przedstawiony w postaci prostokąta z odpowiednimi przyłączami. Oznaczenie tego elementu jako pobocznego [12A3] jest i musi być takie samo jak oznaczenie elementu głównego ze strony 12.  Na stronie 11 można zobaczyć też, że pod symbolem 12A3 znajduje się odnośnik do elementu głównego 12.3 – oznacza to, że element główny znajduje się na stronie 12 w kolumnie 3 (patrz rysunek 3).

Strona 11 - Sterownik PLC 313C-2DP na schemacie elektrycznym automatyki - komunikacja

Rys. 4. Strona 11 schematu elektrycznego ze sterownikiem PLC CPU 313C-2DP. Element poboczny – komunikacja PROFIBUS

Identyczne oznaczenie [12A3] i odnośnik [12.3]  kolejnego elementu głównego znajduje się na stronie 13 (rysunek 5). Ta część odpowiedzialna jest za zasilanie modułów wejść i wyjść cyfrowych sterownika PLC. Aby moduły działały poprawnie należy podłączyć potencjał 24VDC na zaciski 1,21,31 a potencjał zerowy 0V pod zaciski 20,30 i 40.  W sterownikach Siemens po otworzeniu klapki modułów IO możemy zobaczyć symboliczny schemat połączeń. Na rysunku 5 zaznaczyłem niektóre zaciski na schemacie elektrycznym i odpowiadające im zaciski na module IO sterownika PLC.

Strona 13 - Sterownik PLC 313C-2DP na schemacie elektrycznym automatyki - Zsilanie wejsc i wyjsc

Rys. 5. Strona 13 schematu elektrycznego ze sterownikiem PLC CPU 313C-2DP. Element poboczny  – zasilanie modułów wejść i wyjść sterownika PLC

Kolejne strony to układy sterowania, połączenia przekaźników i czujników itp. Następny element poboczny sterownika pojawia się dopiero na stronie 20. Na rysunku 6 przedstawiono pierwsze 8 z 16 wejść cyfrowych w postaci modułu jako element poboczny. Wróćmy na chwilę na stronę 12 gdzie zobaczymy przy części nadrzędnej odnośnik 20.1 – oznacza on że na stronie 20 w kolumnie 1 znajduje się kolejna część podrzędna – czyli ta z rysunku 6.
W poprzedniej części artykułu przedstawiłem sposoby reprezentacji wejść i wyjść cyfrowych. W tym przykładzie widzimy modułowe przedstawianie wejść po 8 (8 dlatego, że bajt ma 8 bitów i jest miarą ściśle powiązaną ze sterownikami PLC).

Strona 20 - Sterownik PLC 313C-2DP na schemacie elektrycznym automatyki - Wejscia cyfrowe 1

Rys. 6. Strona 20 schematu elektrycznego ze sterownikiem PLC CPU 313C-2DP. Część podrzędna – moduł wejść cyfrowych 1

Zwróć uwagę na to, że numery zacisków na schemacie elektrycznym odpowiadają numerom zacisków w sterowniku PLC (patrz rysunek 7). Załóżmy sobie następującą awarię. Na panelu operatorskim pojawia się komunikat „Awaria zasilania sterowniczego 24 V”. Po oględzinach schematu elektrycznego widać, że kontrola zasilania jest sprawdzana na wejściu cyfrowym I124.7 a znajduje się ono na zacisku numer 9 modułu wejść wyjść sterownika PLC (rysunek 6 i 7). Jeżeli pojawia się taki alarm to można przypuszczać, że na zacisku 9 nie ma napięcia 24VDC. Skoro przewód jest stabilnie zamocowany w zacisku 9 to należałoby sprawdzić dalsze połączenia na zabezpieczeniach 13F6, 13F1 12F8 itd aż do odnalezienia przerwy w obwodzie od źródła 24 VDC do zacisku 9. W ten sposób na podstawie schematu elektrycznego odnajduje się większość usterek.

Strona 20.0 - Sterownik PLC 313C-2DP na schemacie elektrycznym automatyki - Wejscia cyfrowe 1.2

Rys. 7. Strona 20 schematu elektrycznego ze sterownikiem PLC CPU 313C-2DP. Element poboczny – moduł wejść cyfrowych 1.

Pozostałe elementy poboczne są prezentowane w sposób analogiczny jak moduł wejść cyfrowych ze strony 20. Przyjrzyjmy się zatem rysunkowi 8, który stanowi porównanie wycinka ze strony 12 – elementu głównego z kolejnymi elementami pobocznymi.

Strona 20.0 - Sterownik PLC 313C-2DP na schemacie elektrycznym automatyki - Wejscia cyfrowe 2

Rys. 8.Przypisanie odnośników do poszczególnych modułów wejść i wyjść sterownika PLC

Poniższe rysunki przedstawiają pozostałe elementy poboczne prezentowanego sterownika PLC na schemacie elektrycznym.

 

STEROWNIK PLC NA SCHEMACIE ELEKTRYCZNYM POMPOWNI ŚCIEKÓW

Na wstępie kursu umieściłem dokumentacje techniczną wraz ze schematem elektrycznym całego obiektu jakim jest pompownia ścieków. W ramach ćwiczeń proponuje Ci abyś ściągną ten schemat i odnalazł na nim sterownik (MT-101). Następnie postaraj się odszukać na jego temat informacje w internecie (zdjęcia, schematy itp.) i porównaj je ze ściągniętym schematem elektrycznym. Prezentacja sterownika zastosowanego w tej pompowni ścieków delikatnie różni się od tego z tego artykułu ale myślę, że poradzisz sobie wyśmienicie.

KURSY NA PORTALU IAUTOMATYKA.PL

KURSLEKCJAODNOŚNIK
JAK CZYTAĆ SCHEMATY ELEKTRYCZNE?
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#0 WSTĘP DO KURSUWięcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#1 ZŁĄCZKI I LISTWY ZACISKOWEWięcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#2 PRZEKAŹNIKIWięcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#3 STYCZNIKIWięcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#4 STYKI, PRZYCISKI, CZUJNIKIWięcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#5 UKŁADY STEROWANIA cz. 1/2Więcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#6 UKŁADY STEROWANIA cz. 2/2Więcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#7 SYMBOLE ZABEZPIECZEŃWięcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#8 STEROWNIK PLC cz. 1/2Więcej…
Jak czytać schematy elektryczne i AKPiA#9 STEROWNIK PLC cz. 2/2Więcej…
BAZA SYMBOLI ELEKTRYCZNYCH I AUTOMATYKI#10 CEWKI ELEKTRYCZNEWięcej…
BAZA SYMBOLI ELEKTRYCZNYCH I AUTOMATYKI#11 PRZYCISKI I PRZEŁĄCZNIKI (NAPĘDY STYKÓW)Więcej…
BAZA SYMBOLI ELEKTRYCZNYCH I AUTOMATYKI#12 ZABEZPIECZENIAWięcej…
KURSY AUTOMATYKI
VIDEO KURS AUTOMATYKI#1 NAPIĘCIE ELEKTRYCZNE, STANOWISKO, ZASILANIEWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#2 ZABEZPIECZENIE I ZASILANIE URZĄDZEŃWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#3 UKŁAD STEROWANIA RĘCZNEGOWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#4 STEROWNIK PLCWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#5 TESTY FATEK I WEINTEKWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#5.1 POMIARY ANALOGOWE 4-20mA i 0-10V.Więcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#5.2 JAK ZROBIĆ ZADAJNIK PĘTLI PRĄDOWEJ 4-20mA.Więcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#5.3 POMIAR TEMPERATURY CZUJNIKIEM PT100Więcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#5.4 SZABLON DO PANELI WEINTEK 800 x 480.Więcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#5.5 SILNIK KROKOWY I STEROWNIK PLC FATEK.Więcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#6.1 SERWOMECHANIZMY MITSUBISHI – BUDOWA I DZIAŁANIEWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#6.2 SERWOMECHANIZMY MITSUBISHI – PODŁĄCZENIE I PROGRAMOWANIEWięcej…
VIDEO KURS AUTOMATYKI#6.2 SERWOMECHANIZMY MITSUBISHI – FUNKCJE STOSOWANE W PRAKTYCEWięcej…
WIĘCEJ WIEDZY
WIĘCEJ WIEDZYKURS REGULACJI PID W WIRTUALNYM LABORATORIUM (33 LEKCJE)Więcej…
WIĘCEJ WIEDZYJAK DOBRAĆ ZASILACZ DO STEROWANIA PLCWięcej…
WIĘCEJ WIEDZYREGULATOR PID W STEROWNIKU SIEMENS S7-300 (TIA PORTAL)Więcej…
WIĘCEJ WIEDZYDOBÓR I ZASTOSOWANIE PRZEMIENNIKÓW CZĘSTOTLIWOŚCI (FALOWNIKÓW)Więcej…
WIĘCEJ WIEDZYZASADY STEROWANIA I ZABEZPIECZENIA SILNIKÓW ELEKTRYCZNYCHWięcej…

26 stycznia 2016 / Kategoria: ,
  • Autor: Marcin Faszczewski
  • Założyłem blog i portal iAutomatyka.pl aby publikować i szerzyć informacje związane z automatyką. Od artykułów wyjaśniających zasady w świecie automatyki po posty informacyjne z wydarzeniami firm. Zapraszam czytelników do założenia konta i publikowania postów o automatyce razem z nami. Zapraszam też firmy do założenia profilu i umieszczenia swojej działalności w katalogu i na mapie automatyki jak i publikowania postów wśród społeczeństwa automatyków.
  • Więcej wpisów
  • http://iautomatyka.pl/
  • Łukasz Marchewka

    W czym rysujesz schematy?

    • Tych schematów nie narysowałem osobiście ale generalnie pracowałem na WSCAD, EPLAN i SEE.

      • Łukasz Marchewka

        Pewnie duża część studentów AiRu będzie tutaj zaglądać 🙂

      • Kurs „Jak czytać schematy elektryczne i automatyki” cieszy się zainteresowaniem właśnie w takiej grupie. Jak go ukończę to mam w planie napisać parę artykułów o programowaniu PLC.

  • Michał Górski

    Świetny kurs, z niecierpliwością czekam na kolejną lekcje 🙂

    • Cześć! Widzę, że potencjał tematu schematów elektrycznych wciąż rośnie dlatego postaram się pisać więcej takich artykułów. Cieszę się, że Ci się podoba! Aktualnie pracuję też nad bazą symboli elektrycznych ze szczegółowymi opisami – pierwsze symbole zostaną opublikowane już wkrótce.

  • Krzysztof Walczak

    Świetny kurs bardzo mi się podoba.Prosilbym jeszcze więcej na temat programowania sterownikow plc oraz na temat ustawiania,zaprogramowania falowników, nigdzie tego nie mogę znaleźć .Gdy pytam o to w pracy wszyscy nabierają wody w usta.Gorąco pozdrawiam

    • Witaj! Jak na razie artykuły o schematach elektrycznych cieszą się największym zainteresowaniem. Między takimi publikacjami będą pojawiać się inne, poboczne tematy w tym o sterownikach PLC. Z jakimi falownikami masz teraz styczność?

  • Filip Sz

    Naprawdę gratulacje za pomysł i realizacje takiego kursu 🙂
    z niecierpliwością czekam na kolejne części!
    Jeśli nie miałbyś pomysłu to może chciałbyś przybliżyć czytelnikom zasady czytania schematów hydraulicznych/pneumatycznych które również są przydatne dla Automatyków
    pozdrawiam!!

    • Cześć Filip!
      Akurat pomysłów mi nie brakuje tylko czasu na ich realizację 🙂 Ostatnie kilka tygodni miałem sporo trudności aby systematycznie pisać coś dobrego 🙁 W chwili obecnej wracam na prostą i pracuję nad naprawdę czymś konkretnym. Mam nadzieje, że wszystko się uda i za kilka dni pojawią się pierwsze artykuły !

      Chciałbym zająć również schematami pneumatycznymi jednak na chwilę obecną próbuję w jakimś stopniu wyczerpać temat schematów elektrycznych – zajmie mi to z pewnością jeszcze kilka miesięcy 🙂

      P.S. Dzięki za pozytywny wpis 🙂

  • Czytelnik Całości

    Bardzo duży nakład pracy. Wszystko wytłumaczone dokładnie i przystępnie, przyjemnie czyta się Pana teksty. Gratuluję zapału i wytrwałości. Pozdrawia czytelnik całości.

Wszystko stanie się prostsze po zalogowaniu :)

Przypomnij hasło

Nie masz konta? Zarejestruj się

Forgot your password?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Close
z

    Przetwarzamy pliki... jeszcze chwilka…